De parlementen


Het Europees Parlement



Waar vind je het Europees Parlement?

Het Europees Parlement staat in Straatsburg. Maar 3 weken per maand zitten de Europarlementsleden in Brussel. Daar bereiden ze hun werk voor. Één week per maand gaan ze allemaal naar Straatsburg om wetten te stemmen. Bekijk in dit filmpje hoe dat precies in zijn werk gaat. In Brussel is er een informatiebureau van het Europees Parlement waar je met al je vragen over het parlement terecht kan.

Wie zit er in het Europees Parlement?

In het Europees Parlement (EP) zitten 750 Europarlementsleden en één voorzitter, Martin Schulz. Bekijk in dit filmpje wat een Europarlementslid is.

Van die 751 zitjes zijn er 21 voor Belgische parlementsleden. 12 daarvan zijn Vlamingen die rechtstreeks in Vlaanderen verkozen worden. Van de overige 9 zitjes zijn er 8 voor de Franstalige en 1 voor de Duitstalige Gemeenschap.

De 21 Belgen in het Europees Parlement vertegenwoordigen niet hun eigen land of gemeenschap, maar vertegenwoordigen het belang van de Europese burgers die hen verkozen hebben. Ze horen elk bij een politieke familie, ook wel ‘fractie’ genoemd. Momenteel zijn er in het Europees Parlement acht fracties.

Wat doet het Europees Parlement?

Het Europees Parlement heeft drie belangrijke bevoegdheden:

  • Het EP mag wetten goed- of afkeuren. Daarmee heeft het evenveel macht in handen als de Ministerraad, het broertje van het EP.
  • Het EP keurt de Europese begroting goed.
  • Het EP heeft controle over andere Europese instellingen. Zo mag het bijvoorbeeld mee beslissen over de voorzitter van de Europese Commissie.

Hoe wordt een wet gemaakt?

Het Europees Parlement beslist samen met de Ministerraad over een nieuwe wet. De Europese Commissie, vergelijkbaar met een regering, stelt wetten voor. Bekijk in deze infografiek hoe het volledige beslissingsproces verloopt.

Waarover beslist het Europees Parlement?

Het Europees Parlement is één van de belangrijkste instellingen op Europees niveau. Dat Europese niveau is verantwoordelijk voor heel wat bevoegdheden. Vele daarvan zijn geen exclusieve verantwoordelijkheid van de EU. De regio’s en lidstaten hebben er ook iets over te zeggen. De bevoegdheden die vooral Europees zijn, zijn de volgende: de interne markt, consumentenbescherming, milieu, dierenwelzijn, concurrentiebeleid, internationale handel, landbouw, de euro, klimaat en energie.

Volg hier het overleg in en de beslissingen van het Europees Parlement.

De EU en jij

Je kan op de hoogte blijven van het parlementaire werk of invloed uitoefenen via:

  • het opvolgen van het werk van het Europees Parlement via Votewatch en Debating Europe.
  • het aanschrijven van parlementsleden om hen vragen te stellen. Rechts op de profielpagina’s staat een link naar hun mailadres.
  • het opzetten van een Europees burgerinitiatief; zo kan je samen met één miljoen andere Europese burgers, uit minstens een vierde van de lidstaten, een voorstel doen voor een nieuwe wet. Enkel als je die norm haalt, zal de Europese Commissie je voorstel bekijken. Niets verplicht de EU om er verder iets mee te doen.
  • Wil je het Europese Parlement op de voet volgen? Neem dan een kijkje op EuroparlTV, Facebook, Twitter, Youtube of andere sociale media waarop het Europees Parlement aanwezig is.




Het Federaal Parlement



Waar vind je het Federaal Parlement?

Het Federaal Parlement staat in de Brusselse Wetstraat, het politieke centrum van ons land. Het telt twee vergaderingen: de “Kamer van Volksvertegenwoordigers” en de “Senaat”.

Bezoekadres “Kamer”: Leuvenseweg 12, 1000 Brussel.
Bezoekadres “Senaat”: Leuvenseweg 7, 1000 Brussel.

Wie zit er in het Federaal Parlement?

De Federale Kamer van Volksvertegenwoordigers – kortweg de Kamer – telt 150 leden: om de 5 jaar worden 87 leden rechtstreeks verkozen in de Vlaamse provincies, 48 in de Waalse provincies en 15 in het Brussels Gewest. In principe vertegenwoordigen de leden niet hun eigen provincie of regio maar gans “de natie”.

Christine Defraigne is voorzitter van de Kamer.

De Senaat telt 60 leden. Sinds 2014 wordt de Senaat niet langer rechtstreeks verkozen: 50 senatoren komen uit de deelstaatparlementen (waarvan 29 aangeduid door het Vlaams Parlement). Daarnaast duidt men 10 gecoöpteerde senatoren (6 Nederlandstaligen en 4 Franstaligen) aan op basis van de verkiezingsresultaten voor de Kamer.

Siegfried Bracke is voorzitter van de Senaat.

Wat doet het Federaal Parlement?

Vandaag ligt het zwaartepunt van het federale wetgevingswerk bij de Kamer. De rol van de Senaat werd in 2014 ingeperkt. De Senaat is bevoegd - samen met de Kamer - voor wijzigingen aan de Grondwet en aan wetten over de organisatie van de federale staatsstructuur. Het is ook een overlegforum tussen de deelstaten.

De Kamer van Volksvertegenwoordigers heeft volgende opdrachten:

  • De Kamer keurt, samen met de Senaat, wijzigingen aan de Grondwet goed
  • De Kamer keurt wetten goed over federale bevoegdheden.
  • De Kamer keurt de begroting goed.
  • De Kamer benoemt en controleert de federale regering.
  • De Kamer keurt naturalisaties van niet-Belgen goed.

De Senaat heeft volgende opdrachten:

Hoe worden wetten gemaakt?

Meestal neemt de federale regering het initiatief voor een nieuw wetsontwerp, maar ook één of meerdere parlementsleden kunnen een wetsvoorstel indienen. De meeste wetten worden uitsluitend behandeld door de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Die nieuwe regels worden eerst besproken en eventueel aangepast in een gespecialiseerde commissie van de Kamer. Daarna wordt die tekst in plenaire zitting (door alle Kamerleden samen) opnieuw besproken en uiteindelijk goedgekeurd. Na publicatie in het Staatsblad geldt de nieuwe wet in gans België. Bekijk in deze infofiche hoe het volledige beslissingsproces verloopt. Deze wetgevingsdossiers kan je hier raadplegen.

Waarover beslist het Federaal Parlement?

In principe is het parlement als verkozen orgaan de belangrijkste politieke instelling op het federale niveau. In de praktijk ligt het zwaartepunt van de macht wel bij de regering. Al moeten alle wetten wel door het parlement worden goedgekeurd. Zo maakt het parlement bindende regels voor alle federale bevoegdheden. Die omvatten onder meer leger en politie, pensioenen en ziekteverzekering,… maar ook overheidsbedrijven als de NMBS.

De federale overheid kan natuurlijk geen beslissingen nemen over bevoegdheden van de Gewesten en Gemeenschappen. Dat is logisch in een federaal land met deelstaten.

Het Federaal Parlement en jij

Je kan op de hoogte blijven van het parlementaire werk of invloed uitoefenen via:

  • het bijwonen van een commissievergadering of van de plenaire vergadering in Kamer of Senaat.
  • nalezen van verslagen en wetteksten uit Kamer en Senaat
  • het aanschrijven van parlementsleden, hen vragen stellen,…
  • het indienen van een verzoekschrift in Kamer of Senaat om een probleem aan te kaarten of een voorstel te doen.

Je kan de Kamer ook volgen via Twitter.





Het Vlaams Parlement



Waar vind je het Vlaams Parlement?

Het Vlaams Parlement staat in Brussel in de onmiddellijke omgeving van de Wetstraat, het politieke centrum van ons land.

Bezoekadres: Leuvenseweg 27, 1000 Brussel.

Wie zit er in het Vlaams Parlement?

Het Vlaams Parlement telt 124 parlementsleden: om de 5 jaar worden 118 leden rechtstreeks verkozen in de 5 Vlaamse provincies en 6 leden in Brussel. De verdeling van de zetels over deze kieskringen is afhankelijk van het inwonersaantal. De 6 Brusselse leden mogen alleen meestemmen over gemeenschapszaken (cultuur, onderwijs, welzijn,…), maar niet over de gewestelijke bevoegdheden (mobiliteit, economie, milieu,…). In onze hoofdstad is het Brussels Hoofdstedelijk Gewest daarvoor zelf bevoegd.

Jan Peumans is de voorzitter van het Vlaams Parlement.

Rechtstreeks verkozen

Wat doet het Vlaams Parlement?

Het Vlaams Parlement heeft volgende bevoegdheden:

Hoe worden decreten gemaakt?

Een decreet is in feite een ‘Vlaamse wet’. Meestal neemt de Vlaamse regering het initiatief voor een nieuw ontwerp van decreet, maar ook één of meerdere Vlaamse parlementsleden kunnen een voorstel van decreet indienen. Deze nieuwe regels worden eerst besproken en eventueel aangepast in een gespecialiseerde commissie in het parlement. Daarna wordt deze tekst in plenaire zitting (door alle leden samen) opnieuw besproken, eventueel aangepast en uiteindelijk goedgekeurd. Na publicatie in het Staatsblad geldt het nieuwe decreet voor alle Vlamingen. Bekijk in dit stappenplan hoe het volledige beslissingsproces verloopt. Recente decreten kan je hier opzoeken.

Waarover beslist het Vlaams Parlement?

In principe is het Vlaamse Parlement als verkozen orgaan de belangrijkste politieke instelling. In de praktijk ligt het zwaartepunt van de macht wel bij de Vlaamse regering. Al moeten alle decreten dus wel in het parlement worden goedgekeurd. Zo maakt het parlement bindende regels voor Vlaamse gewest- en gemeenschapsaangelegenheden. Gewestmateries zijn zogenaamd grondgebonden: ruimtelijke planning, verkeer en mobiliteit, economie,… Gemeenschapsmateries zijn persoonsgebonden: taal en cultuur, onderwijs, zorg en welzijn,…

De Vlaamse overheid kan natuurlijk geen beslissingen nemen over bevoegdheden van de Federale overheid of van een ander gewest of gemeenschap. Dat is logisch in een federaal land met deelstaten.

Het Vlaams Parlement en jij

Je kan op de hoogte blijven van het parlementaire werk of invloed uitoefenen via:

  • het bijwonen van een commissievergadering of van de plenaire vergadering – je kan daarvan ook de video-opname bekijken.
  • het nalezen van verslagen en decreten, die je hier kan opzoeken
  • het aanschrijven van parlementsleden, hen vragen stellen,…
  • het indienen van een verzoekschrift om een probleem aan te kaarten, een voorstel te doen,… Je mag jouw verzoek toelichten in het parlement als je minstens 15.000 handtekeningen verzameld.

Je kan het Vlaams Parlement ook volgen via Facebook, Twitter, YouTube en Flickr.com.





Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement



Waar vind je het Brussels Hoofdstedelijk Parlement?

Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement staat in het centrum van Brussel.

Bezoekadres: Lombardstraat 73, 1000 Brussel

Wie zit er in het Brussels Hoofdstedelijk Parlement?

Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement telt 89 parlementsleden: om de 5 jaar worden 72 Franstaligen en 17 Nederlandstaligen rechtstreeks verkozen in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest.

Charles Picqué is de voorzitter van het Brussels Hoofdstedelijk Parlement.

Wat doet het Brussels Hoofdstedelijk Parlement?

Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement heeft volgende opdrachten:

  • Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement keurt ordonnanties goed voor gewestaangelegenheden (en ook verordeningen voor agglomeratieaangelegenheden zoals afvalophaling, taxi’s,…).
  • Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement keurt de begroting goed.
  • Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement benoemt en controleert de Brusselse gewestregering.

Hoe worden ordonnanties gemaakt?

Een Brusselse ordonnantie is als het ware een ‘Brusselse wet’. Meestal neemt de Brusselse regering het initiatief voor een nieuw ontwerp van ordonnantie, maar ook één of meerdere Brusselse parlementsleden kunnen een voorstel van ordonnantie indienen. Deze nieuwe regels worden eerst besproken en eventueel aangepast in een gespecialiseerde commissie van het parlement. Daarna wordt het in plenaire zitting (door alle leden samen) besproken en uiteindelijk goedgekeurd. Na publicatie in het Staatsblad geldt de nieuwe ordonnantie decreet voor alle Brusselaars. Bekijk in dit stappenplan hoe het volledige beslissingsproces verloopt. Parlementaire stukken kan.

Waarover beslist het Brussels Hoofdstedelijk Parlement?

In principe is het Brussels Hoofdstedelijk Parlement als verkozen orgaan de belangrijkste politieke instelling. In de praktijk ligt het zwaartepunt van de macht wel bij de Brusselse regering. Al moeten alle ordonnanties dus wel in het parlement worden goedgekeurd. Zo maakt het parlement bindende regels voor Brusselse gewestmateries. Dat zijn zogenaamde grondgebonden zaken: ruimtelijke planning, verkeer en mobiliteit, economie,…

Het Brussels Gewest kan natuurlijk geen beslissingen nemen over bevoegdheden van de Federale overheid of van een ander gewest of gemeenschap. Dat is logisch in een federaal land met deelstaten.

Zo blijven de Franse en Vlaamse Gemeenschap in Brussel zelf bevoegd voor de gemeenschaps- of persoonsgebonden zaken: cultuur, onderwijs, sport, zorg en welzijn,… Dat gebeurt via aparte bestuursstructuren: de Vlaamse Gemeenschapscommissie en de franstalige COCOF. Zaken die beide taalgroepen aangaan, komen op de agenda van Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (bv. openbare ziekenhuizen).

Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement en jij

Je kan op de hoogte blijven van het parlementaire werk of invloed uitoefenen via:

  • het bijwonen van een commissievergadering of van de plenaire vergadering – of ze online live volgen.
  • het nalezen van verslagen en decreten, die je hier kan opzoeken
  • het aanschrijven van parlementsleden, hen vragen stellen,…
  • het indienen van een verzoekschrift om een probleem aan te kaarten of een voorstel te doen.